Fotoğrafta iki Twitter paylaşımı yer alıyor. Üstteki paylaşımda Matt Walsh adlı bir kullanıcı, köleliğin dünya tarihi olduğunu, Avrupalıların icat etmediğini ve ilk kaldıranlar olduğunu belirtiyor. Ayrıca, yasal köleliğin en son 1981'de Afrika kıtasında kaldırıldığını iddia ediyor. Alttaki paylaşımda ise Uzi adlı başka bir kullanıcı, "Kölelik beyaz tarihtir. Nasıl hayatta kaldık? Siyah tarihtir." diyerek Matt Walsh'ın paylaşımına cevap veriyor. **Şakanın Açıklaması:** Şaka, Uzi'nin Matt Walsh'ın kölelik konusundaki genel ve tarihsel anlatısına karşı çıkması ve kendi bakış açısını sunmasından kaynaklanıyor. Matt Walsh, köleliğin tarihi bir olgu olduğunu ve Batı'nın bu konuda olumlu bir rol oynadığını vurgularken, Uzi ise köleliğin tarihsel olarak beyazlar tarafından uygulanan bir sistem olduğunu ve bunun sonucunda siyahların yaşadığı zorlukları ve direnişi "siyah tarihi" olarak tanımlayarak bu durumu farklı bir perspektiften ele alıyor. Bu, tarihsel olayların farklı yorumlanabileceği ve özellikle kölelik gibi hassas konularda farklı toplumsal deneyimlerin ve anlatıların önemini gösteren bir sosyal medya etkileşimidir.

Fotoğrafta, Dinesh D'Souza adlı bir kişinin Nazi Almanya'ya yönelik ABD saldırısı hakkındaki bir paylaşımı yer alıyor. Bu paylaşımın altında, Caroline Sunshine adlı bir kullanıcının "önleyici saldırı" kavramı üzerine bir yorumu bulunuyor. Ayrıca, bu paylaşımı destekleyen "Okuyucular bilmek isteyebilecekleri ek bağlam ekledi" başlığı altında Nazi Almanya'nın ABD'ye savaş ilan ettiği bilgisi yer alıyor. Buradaki espri, Caroline Sunshine'ın yorumunda gizli. Caroline, "önleyici saldırı"nın bir bahane olduğunu ve aslında bunun bir saldırı olduğunu söylüyor. ABD'nin Pearl Harbor'a saldırmasının "önleyici saldırı" olarak adlandırılmadığını, ancak benzer bir durumda İran'a saldırıldığında "önleyici saldırı" olarak adlandırılacağını belirtiyor. Ancak, "Okuyucular bilmek isteyebilecekleri ek bağlam ekledi" bölümünde, Nazi Almanya'nın ABD'ye savaş ilan ettiği bilgisi yer alıyor. Bu, ABD'nin Pearl Harbor'a saldırmasının bir "önleyici saldırı" olmadığını, ancak Nazi Almanya'nın saldırısının olduğunu gösteriyor. Yani, Caroline'ın "önleyici saldırı" argümanı aslında tam tersi bir anlam taşıyor. Espri, Caroline'ın kendi argümanının nasıl tersine çevrilebileceği üzerinden kurulmuş.

Bu fotoğrafta, Osmanlı İmparatorluğu'nun coğrafi bir haritası gösteriliyor. Harita, yükselti farklılıklarını gösteren bir rölyef tekniğiyle oluşturulmuş, bu da bölgelerin dağlık veya ovuluk alanlarını vurguluyor. Üzerinde İngilizce olarak "THE OTTOMAN EMPIRE" ve Arapça olarak "دولت علیہ عثمانیه" (Devlet-i Aliyye-i Osmaniye) yazısı bulunuyor. Bu fotoğrafın mizahi yönü ise görselde bulunan metinde gizli. Haritanın sol alt köşesinde yer alan ve "guldum.net" uzantılı bir internet sitesine ait olduğu anlaşılan bir de filigran bulunuyor. "GÜLDÜM" kelimesi, kelime anlamı olarak "güldüm" fiilinin geçmiş zaman çekimi olup, internet argosunda ise espriyi veya şakayı ifade etmek için kullanılır. Dolayısıyla, bu görseldeki espri, Osmanlı İmparatorluğu'nun görkemli bir haritasıyla birlikte, sağ alt köşede bulunan ve "ben güldüm" veya "bu espri komik" anlamına gelen bir imza ile sunulmasıdır. Yani, görseli hazırlayan kişi, kendi yaptığı bu espriye gönderme yaparak "Guldum.net" imzasıyla bunun bir şaka olduğunu belirtmiş oluyor.

Bu görselde 1481 yılındaki Osmanlı İmparatorluğu'nun haritası bulunmaktadır. Haritada, dönemin imparatorluğunun kara ve deniz sınırları, önemli şehirleri ve coğrafi özellikleri pembe ve kırmızı tonlarıyla gösterilmiştir. Çevresindeki alanlar ise yeşil ve gri tonlarıyla belirtilmiştir. Üstte "OTTOMAN EMPIRE (1481)" yazısı bulunmaktadır. Bu görselde bir espri bulunmamaktadır. Bu, tarihi bir haritanın gösterimidir.

Fotoğrafta, "Duke Of Nigeria" adlı bir kullanıcının attığı bir tweet yer alıyor. Tweet'te şu ifadeler bulunuyor: "İslam, Arabistanlı tüccarlar aracılığıyla Nijerya'ya geldi. Hristiyanlık, kölelik yoluyla Nijerya'ya geldi. Fark açık." Bunun altında ise "Okuyucular, insanların bilmek isteyebileceği bir bağlam ekledi" şeklinde bir bölüm var. Bu bölümde ise şu bilgiler veriliyor: "İslam, 11. yüzyılda Kuzey Nijerya'ya, Arap köle ticaretine (6-10 milyon köleleştirilmiş) bağlı Trans-Sahra rotaları aracılığıyla ulaştı. [wikipedia linki] Hristiyanlık ise 15. yüzyılda Portekizli misyonerler aracılığıyla geldi ve 19. yüzyılda gelişti. [wikipedia linki]" **Fıkranın Açıklaması (Türkçe):** Bu "fıkra" aslında bir ironi ve alay barındırıyor. Tweet'in ana fikri, İslam'ın Nijerya'ya "tüccarlar" aracılığıyla geldiğini, yani barışçıl ve karşılıklı bir alışverişle yayıldığını ima ederken, Hristiyanlığın ise "kölelik" yoluyla geldiğini söyleyerek acımasız ve zorlayıcı bir yayılma süreciyle ilişkilendiriyor. Bu durum, okuyucular tarafından eklenen bağlamda da destekleniyor gibi görünse de, aslında bir çarpıtma içeriyor. Bağlam bölümündeki bilgilerde, hem İslam'ın yayılmasında köle ticaretinin rolü olduğu (Trans-Sahra köle ticareti) hem de Hristiyanlığın misyonerler aracılığıyla geldiği belirtiliyor. Ancak tweet'in asıl ironisi ve alay konusu şu: 1. **Yanlış Karşılaştırma:** Tweet, İslam'ın yayılmasını "tüccarlar" ile ilişkilendirerek olumlu bir imaj çizerken, Hristiyanlığı "kölelik" ile ilişkilendirerek olumsuz bir imaj çiziyor. Oysa eklenen bağlamda İslam'ın yayılmasında da köle ticaretinin önemli bir rolü olduğu belirtiliyor. Yani iki dinin yayılma süreçleri de kendi içinde karmaşık ve bazı olumsuz unsurlar barındırıyor. 2. **Basitleştirme ve Genelleme:** Tweet, bu karmaşık tarihsel süreçleri aşırı derecede basitleştirerek ve genelleştirerek bir "biz iyiyiz, siz kötüsünüz" algısı yaratmaya çalışıyor. 3. **"Fark Açık" Vurgusu:** "Fark açık" ifadesi, bu basitleştirilmiş ve olumsuz imaj çizilen Hristiyanlık ile olumlu imaj çizilen İslam arasındaki "farkın" aslında "doğru" ve "açık" olduğu şeklinde okuyucuya kabul ettirilmeye çalışılıyor. Bu, aslında Hristiyanlığın tarihini karalamak ve İslam'ı yüceltmek amacını taşıyor olabilir. Kısacası, fıkra, tarihsel gerçekleri çarpıtarak veya basitleştirerek tek taraflı bir karşılaştırma yapıp, bir dinin yayılma şeklini diğerine üstün gösterme çabasıdır. Bu tür söylemler, genellikle dini veya kültürel ön yargıları pekiştirmeye hizmet eder.

Bu fotoğrafta, bir kişinin "Meryem Müslümandı ve bunu aksi şekilde kanıtlayamazsınız" yazdığı bir tweet görülüyor. Tweetin altında, solda başörtülü bir kadın ve sağda ise İsa'nın annesi Meryem'in bir tasviri yer alıyor. Alt metin olarak da "Okuyucular ekledi, insanlar bilmek isteyebilir" şeklinde bir ibare bulunuyor ve şöyle devam ediyor: "Meryem Müslüman değildi. Meryem (İsa'nın annesi) M.Ö. 18 ile M.S. 33 yılları arasında yaşadı. İslam ise MS 610 yılına kadar kurulmadı." Buradaki espri, tweeti atan kişinin Meryem'i bir Müslüman gibi göstermeye çalışması ancak Meryem'in yaşadığı dönemde İslam'ın henüz var olmaması gerçeğini göz ardı etmesidir. Okuyucuların eklediği bağlam da bu durumu düzelterek tweetin absürtlüğünü vurguluyor. Yani, İslam'ın ortaya çıkışından çok daha önce yaşamış bir peygamberin annesi olan Meryem'i, o dinin bir mensubu gibi göstermeye çalışmak, tarihsel bir anomaliye dayanıyor ve bu da mizahi bir durum yaratıyor.

Fotoğrafta solda, bir hapishane hücresinde işkence gören bir kadın ve onu sorgulayan gardiyanlar tasvir edilmiştir. Kadının üzerinde çemberli, işlemeli bir elbise var. Sağda ise, bir demir kafes görülüyor, bu kafesin içinde sivri uçlu demir çiviler var. Bu kafesin yüz kısmı, dehşet içinde bağıran bir insan yüzüne benzetilmiş. Bu görseldeki mizah unsuru, iki farklı tarihi objenin yan yana getirilmesinden kaynaklanıyor. Soldaki gravür, tarihi işkence aletlerinden birini tasvir ederken, sağdaki demir kafes, özellikle de içindeki sivri uçlu çiviler ve yüz kısmındaki insan yüzü detayı, "demir bakire" olarak bilinen işkence aletine benzemektedir. "Demir bakire" aletinin, içine konulan kişinin hareket etmesini engelleyerek, içerideki sivri çivilerin vücuduna batması suretiyle acı çektirmesi amaçlanmıştır. Buradaki "şaka" ise, tarihi gravürdeki sahnenin aslında bir "demir bakire" işkence aletinin içinde olduğunu ima etmektedir. Gravürdeki kadının elbisesi, dışarıdan bakıldığında bir çeşit "giyim" gibi görünse de, aslında içeride onu bekleyen demir aletin bir parçasıdır. Yani, kadın sanki bir moda şovu podyumundaymış gibi dururken, aslında ölümcül bir işkence aletinin içinde sıkışmış durumdadır. Bu tezat, izleyiciyi hem şaşırtır hem de karanlık bir mizah anlayışıyla güldürebilir. Kısacası şaka, dışarıdan masum görünen bir durumun (kadının giysileriyle duruşu) aslında ölümcül bir işkence aletinin (demir bakire) içinde gizlenmiş olmasından kaynaklanıyor.

Elbette, işte fotoğrafın açıklaması ve espri: Fotoğrafta, Mustafa Kemal Atatürk ve Albert Einstein'ın montajlanmış bir resmi görülüyor. Ortada, Einstein'ın Atatürk'e yazdığı iddia edilen bir mektup gibi duran bir belge var ve üzerinde kırmızı bir okla işaretlenmiş "konyayı alma" ifadesi yer alıyor. Videonun başlığı ise "Einstein'ın Atatürk'e gönderdiği mektuptaki O DETAY!" şeklinde. **Espri:** Espri, aslında oldukça basit bir ironi üzerine kurulu. Einstein ve Atatürk gibi tarihi figürlerin adının geçtiği bir komplo teorisi, yanlış bilgilendirme veya uydurma bir durum üzerinden mizah yaratılıyor. "Konyayı alma" ifadesi, genellikle Konya'ya yönelik bir gönderme olarak algılanabilir. Bu ifade, videonun içeriğinin saçma olduğunu ve aslında gerçeklikten uzak olduğunu vurgulamak için kullanılıyor. Bu durum, izleyicilerin böyle şeylere inanmaması ve ciddiye almaması gerektiğini ima ediyor. Ayrıca, bu tür "sahte haber" veya "yanlış bilgilendirme" olaylarına bir gönderme olarak da değerlendirilebilir.

Fotoğrafta, Carlos De la Guardia adlı birinin attığı bir Tweet'i görüyoruz. Tweet'te, tarih öncesi insanların diğer hayvanlardan daha zayıf olduğu, ancak bilgi yaratma yetenekleri sayesinde dünyayı domine ettiği belirtiliyor. Ayrıca, günümüzde insanların daha hızlı ve güçlü olduğu, ancak yapay zekadan daha zayıf olabileceği, ancak bilgi yaratma yeteneğinin hala kritik olduğu ifade ediliyor. Tweet'in altında, okuyucular tarafından eklenen bir bağlam notu bulunuyor. Bu notta, insanların dünyanın en iyi mesafe koşucularından biri olduğu ve bu nedenle tarih öncesi insanların "her açıdan daha kötü" olduğunu söylemenin doğru olmadığı belirtiliyor. **Espri:** Esprinin ana kaynağı, ilk tweet'in tarih öncesi insanlarla ilgili genel bir yanlış anlaşılmayı düzeltmesidir. Carlos, tarih öncesi insanların dezavantajlarından bahsederken, okuyucular, insanların mesafe koşusundaki üstünlüğüne işaret ederek bu duruma karşı çıkıyorlar. Bu, tweet'in genel yargısının doğruluğunu sorgulayan bir mizah yaratıyor. Ayrıca, tweet'in yapay zekayla ilgili geleceğe yönelik yorumları da modern teknoloji ve insan yetenekleri arasındaki etkileşim üzerine bir gönderme yapıyor.

Fotoğrafta, tarihi bir figürün bir büstü yer alıyor. Bu figür, 1730'larda yaşamış ve sirk performansı sergilemiş Thomas Wadhouse olarak tanıtılıyor. En dikkat çekici özelliği ise, dünyanın en uzun burnuna sahip olduğuna dair bir iddiayla sunulmasıdır. Esprinin temeli, Wadhouse'un olağandışı uzunluktaki burnu üzerinedir. Bu durum, hem görsel olarak şaşırtıcı hem de inanılmaz bir durum olarak sunularak mizah yaratılır. Ayrıca, "Let us know your thoughts below!" (Aşağıda düşüncelerinizi bizimle paylaşın!) ifadesi, izleyicilerin bu ilginç bilgi hakkında yorum yapmaya teşvik edilmesiyle mizahı destekler.

Elbette, fotoğrafı ve esprisini Türkçe olarak açıklayayım: **Fotoğrafta Ne Var?** Fotoğrafta, "Canavarlar Üniversitesi" filminden Mike Wazowski karakterinin yüz ifadesiyle birlikte tüylü bir yapının bir kısmı görünüyor. Mike'ın yüzü, yandan, sinsi bir bakışla poz veriyor. **Espri Nedir?** Espri, tarihçilerin belirli bir yaklaşımını alaya alıyor. Şaka şöyle çalışıyor: * **Durum:** Bir tarihi figürün yakın bir erkek arkadaşı var. * **Modern Tarihçiler:** Mike Wazowski'nin sinsi ifadesi, modern tarihçilerin bu durumu cinsel bir ima olarak yorumlayabileceği veya olayı daha farklı bir pencereden değerlendirebileceği şeklinde bir gönderme yapıyor. Yani, espri tarihçilerin bazen konuları cinsiyet bağlamında yorumlama eğilimini mizahi bir şekilde eleştiriyor. Umarım açıklamam yardımcı olmuştur!

Fotoğrafta, farklı renklerde havuçların dizilişi görülüyor: mor, kırmızı, turuncu, sarı ve beyaz. Üst kısımda, havuçların 1600'lere kadar mor, sarı ve beyaz renklerde olduğu, daha sonra Hollandalı çiftçilerin onları melezleyerek turuncu rengi yarattığı yazıyor. Esprinin noktası, insanların tipik olarak turuncu olarak bildiği havuçların aslında geçmişte farklı renklerde olması ve turuncu rengin yapay olarak, yani insanların müdahalesiyle ortaya çıkmasıdır. Bu, sıklıkla bilinen bir gerçeğin ironik bir şekilde sunulması ve bilinmeyen bir bilginin aktarılmasıyla oluşan bir espri türüdür.

Fotoğrafta, Reddit platformunda açılmış bir gönderinin ekran görüntüsü yer alıyor. Gönderinin başlığı "Amerikan kültürü hakkında en tuhaf şey nedir?" şeklinde. Gönderiye gelen yorumlardan biri dikkat çekiyor. **Şaka:** Şakanın temelini, komplo teorilerini ve hükümetin gizli belgelerini içeren bir yorum oluşturuyor. Yorumda, ABD hükümetinin her yirmi yılda bir, "Haklısınız, biz yaptık. Ne yapacaksınız?" şeklinde bir ifade içeren gizli bir dosyayı deklare ettiği (yani gizliliğini kaldırdığı) ironik bir durum tasvir ediliyor. Bu, hükümetin geçmişteki hatalarını veya gizli operasyonlarını kabul etmesi, ancak bunun sonuçlarına katlanmak yerine alaycı bir yaklaşımla karşılaması üzerine kurulu bir ironi. Komplo teorilerine ve hükümetin gizli faaliyetlerine yönelik bir gönderme yaparak, Amerikan kültürü içindeki bu tür inanışlara ve bu inanışların ironik bir şekilde nasıl ele alındığına dikkat çekiyor.

Fotoğrafta, dünya haritası karikatürize bir şekilde gösteriliyor. Her kıtanın en kötü trajedisi, o kıtaya ait bir emoji ve metinle belirtilmiş. * **Kuzey Amerika:** 9/11 saldırıları, mavi bir emoji ile temsil edilmiş. * **Güney Amerika:** 1970 Peru Depremi, mor bir emoji ile temsil edilmiş. * **Afrika:** Ebola salgını, kırmızı ve üzgün bir emoji ile temsil edilmiş. * **Avrupa:** Kara Veba (Black Plague), yeşil bir emoji ile temsil edilmiş. * **Asya:** 2011 Japonya Depremi, güneş gözlüklü sarı bir emoji ile temsil edilmiş. * **Avustralya:** "Yerlilerin Öldürülmesi" yazısı ve üzgün bir emoji ile temsil edilmiş. **Espri/Mizah:** Fotoğraftaki mizah, kıtaların yaşadığı trajedileri basitleştirilmiş ve karikatürize bir şekilde sunmasından kaynaklanıyor. Bu, aslında çok acı verici olayları, emoji ve basit ifadelerle sunarak, olayların ciddiyetini hafifletiyor ve kara mizah yaratıyor. Ayrıca, bazı trajedilerin seçimi ve temsili de (örneğin, Avustralya'daki yerli halkın öldürülmesi) tartışmaya açık ve hassas konulara işaret ediyor. Bu, izleyicide hem bir rahatsızlık hissi hem de gülme isteği uyandırarak, kara mizahın tipik bir örneğini oluşturuyor.

Fotoğrafta Coca-Cola'nın Pride (Onur) ayına özel bir tweet'i ve bir kullanıcının bu tweete cevap olarak paylaştığı bir görsel yer alıyor. Coca-Cola'nın tweet'i, gökkuşağı renkleriyle süslenmiş bir mesaj içeriyor ve "Pride" vurgusuyla "ve neşe el ele gider" gibi bir ifade kullanıyor. Bu, Coca-Cola'nın LGBTQ+ topluluğunu desteklediğini gösteren bir jest. Ancak, Benji adlı bir kullanıcı bu tweete, Coca-Cola'nın eski bir reklamını içeren bir görselle cevap veriyor. Görselde, Coca-Cola logosunun altında, Nazi sembolleri ve Almanca bir slogan yer alıyor. Slogan, "Bir ulus, bir imparatorluk, bir içecek, Coke odur" anlamına geliyor. Ayrıca 1936 Berlin Olimpiyatları'na atıfta bulunuyor. **Esprinin açıklaması:** Esprinin özü, Coca-Cola'nın günümüzdeki Pride mesajıyla, geçmişte Nazi Almanya'sıyla olan ilişkisinin tezatını vurgulamasıdır. Kullanıcı, Coca-Cola'nın LGBTQ+ topluluğunu desteklemesiyle çelişen, tarihi bir olaya gönderme yaparak ironi yaratıyor. Bu, Coca-Cola'nın geçmişte Nazi rejimiyle işbirliği yapmasına ve LGBTQ+ topluluğuyla ilgili geçmişte daha farklı tutumlar sergilemesine gönderme yapıyor. Bu durum, şirketin tutumundaki değişimi ve samimiyetini sorgulayan bir eleştiri niteliğindedir.

Fotoğrafta, "Minister Of Information" adlı bir Twitter kullanıcısının paylaştığı bir gönderi görülüyor. Gönderide, bir video fragmanı ve videoya eklenmiş bir "Okuyucuların bu videoya eklediği bağlam" kısmı yer alıyor. **Fotoğrafın İçeriği:** * **Başlık:** "Beyaz halk tarihi" şeklinde bir başlıkla, iğrenme ve mikrop emojileri kullanılarak bir alaycılık yapılıyor. * **Video Fragmanı:** "Topuklu Ayakkabılar Neden Yaratıldı?" sorusunu içeren bir video kesiti. Videoda, üzgün görünen, dönem kıyafetleri giymiş bir kadın yer alıyor. * **Okuyucu Bağlamı:** "Okuyucuların bu videoya eklediği bağlam" bölümünde, videodaki iddiaların çoğu "saçmalık" olarak değerlendiriliyor. Ortaçağ insanlarının banyo yaptığı, temizliklerine özen gösterdiği, hijyenlerine dikkat ettiği ve ayrıca Versay Sarayı ile XIV. Louis'nin ortaçağ'a ait olmadığı belirtiliyor. **Espri/Şaka:** Buradaki espri, "Beyaz halk tarihi" ifadesiyle tarihsel bilgilerin çarpıtıldığı ve yanıltıcı bilgiler verildiği yönündeki bir eleştiriye dayanıyor. Kullanıcı, videonun içeriğiyle alay ederek, ortaçağ insanlarının hijyen konusundaki algısının yanlış olduğuna ve bu tür bilgilerin "saçmalık" olduğuna dikkat çekiyor. Ayrıca, verilen bilgilerin tarihi açıdan doğru olmadığını vurgulayarak, bu tür bilgilerin yayılmasıyla dalga geçiyor.

Görselde, "ilaydasimay" kullanıcı adıyla Twitter'da paylaşım yapan birinin, Yozgat hakkında yaptığı bir mizahî yorum yer alıyor. Şaka şu şekilde: Yozgat'ı araştırdığını belirten kişi, Yozgat'ın 3 bin yıldır hiç işgale uğramadığını, Sevr Antlaşması'nda bahsedilmediğini, Moğolların bile uğramadığını, Haçlıların gelmediğini ve "gavurların" (burada mizah amaçlı, yabancıların/başka kültürden olanların yerine kullanılmış) bile işgal etmediğini söylüyor. Bu durumun Yozgat'ı "bilinen evrenin en güvenli yeri" yaptığı ve artık favori şehri olduğu ifadesiyle de espri tamamlanıyor. Yani Yozgat'ın tarihi açıdan "sakin" oluşu, mizahî bir dille, Yozgat'ın güvenli ve hatta "işgal edilemez" bir yer olduğu şeklinde yorumlanıyor.

Resimde, muhtemelen bir tarih kitabından veya benzer bir kaynakla ilgili, başında takke, üzerinde sakal ve hafif giyimli, orta yaşlı bir adamın portresi var. Adamın görünüşü ve kostümü, Orta Doğu veya İslam dünyasına ait bir kimliği çağrıştırıyor. Görüntünün altında "GULDUM.NET" yazan metin, olasılıkla bir internet sitesi adını veya bir dijital platformu işaret etmekte. Fotoğrafta bir "şakayla" ilgili bir durum yok. Sadece bir tarihsel portre görüntüsü ve bir web adresi mevcut.