Fotoğrafta, Adıyaman'da bir okulun çatısının çökmesi sonucu oluşan yıkım görülüyor. Okulun adı "Adıyaman İmam Hatip Lisesi". Şaka, "Allah tarafından kapatılmaya çalışılan ilk imam hatip" sözünden kaynaklanıyor. Bu, aslında bir okulun çökmesi gibi trajik bir olayın üzerinden espri yapıldığını gösteriyor. İmam Hatip liselerinin kapatılması konusu ülkede tartışmalı bir konu. Şaka, bu tartışmaya gönderme yapıyor.

Resimde Türkiye haritası ve üzerinde deprem risk bölgeleri gösteriliyor. Şaka, deprem olması halinde Türkiye'de şeriatın kurulacağı fikrine dayanıyor. Bu fikir, deprem gibi doğal afetleri dinsel bir cezaya bağlayan bir düşünce tarzını eleştiriyor. Bu tür şakalar genellikle toplumda mevcut olan dini ve siyasi görüşlere gönderme yapar ve toplumsal tartışmalara sebep olabilir.

Fotoğrafta, bir kişinin sosyal medya üzerinden "Suudi Arabistan'dan tam 1.5 ton Hz.Peygamberlerimizin üstüne bastığı kumdan getirdim. Depreme karşı büyük şifadır. Evin veya binanın köşesine serpin Dünya batsa sizin Ev dimdik ayakta durur. İstanbul kilosunu deprem bölgesidir diye 4500 TL sadece diğer şehirlere 5500 TL. Siparişleriniz 24/7 alınır. Not:Gelirin bir bölümü bağışlanacak söz.." şeklinde bir paylaşım yaptığı görülüyor. Bu paylaşımın ironik ve esprili bir şekilde deprem bölgesinde yaşanan acıları ve zorlukları para kazanma fırsatı olarak gören bazı kişileri eleştirdiği söylenebilir. Hz. Peygamber'in bastığı kumu deprem şifası olarak sunması ve İstanbul'u deprem bölgesi diye daha ucuza satması, bu durumun absürt ve insani değerlerden uzak olduğunu gösteriyor.

Fotoğrafta, deprem sonrası yıkılmış bir binanın üzerinden çekilmiş, deniz manzaralı bir dairenin reklamı bulunuyor. Reklamda, binanın "deprem sonrası deniz manzaralı" olarak tanımlanması, deprem sonrası yıkılmış bir binanın deniz manzarasına sahip olmasının ironik bir durum olması nedeniyle esprili bir şekilde kullanılmış. Esprinin özünde, deprem sonrası yıkılmış bir binanın değerinin artarak "deniz manzaralı" daire olarak pazarlanması ve insanların bu durum karşısındaki tepkisini gözlemlemek yatıyor.

Fotoğrafta, şehrin ortasında yüksek bir binadan dışarıya doğru bakıldığında görünen, yoğun bir şekilde trafik olan bir yol gösteriliyor. Yolun etrafında küçük, betonarme binalar bulunuyor. Fotoğrafın üzerinde, "ALTAYÇEŞME DE 3+1 120 M² DEPREM SONRASI DENİZ MANZARALI" başlığı yer alıyor. Bu fotoğrafa bakıldığında, deniz manzarası olması beklentisiyle ilan verilen dairenin gerçekte yoğun bir şehir içinde, trafiğin tam ortasında kaldığı görülüyor. Dolayısıyla bu ilan, deniz manzarası vaadiyle insanları yanıltıcı bir şekilde çekmeye çalışıyor. Bu nedenle fotoğraf, "deprem sonrası deniz manzaralı" daire ilanının aslında aldatıcı olduğunu, gerçekte ise bu manzaraya sahip olmanın mümkün olmadığını ironik bir şekilde gösteriyor.

Fotoğraf, Twitter'da "benzema" adlı bir hesabın yaptığı bir gönderiyi gösteriyor. Gönderi, "Kolanın 7,5 olması inşaat sektöründe görülmedik kriz yaratır" şeklinde bir espri içeriyor. Burada espri, "Kola"nın 7,5 TL olması durumunda inşaat sektöründe büyük bir kriz yaşanacağını abartılı bir şekilde ifade ediyor. Espri, kola fiyatındaki artışın günlük hayatı nasıl etkileyebileceğini, günlük tüketim mallarının fiyatının nasıl değiştiğini ve insanların bu fiyat artışlarına verdikleri tepkileri vurgulamak için kullanılmış.

Fotoğrafta, Türkiye'nin önemli gazetecilerinden Tuncay Mollaveisoğlu'nun, 2019 yılında Cumhuriyet gazetesinde yayınladığı "Bu Yangınları Neden Zamanında Söndüremedik?" başlıklı bir makaleyle ilgili bir paylaşım görülüyor. Makalede, 2019 yılındaki orman yangınlarının zamanında söndürülememesi ve bu olaya ilişkin Türk Hava Kurumu'nun helikopterlerinin özelleştirilmesinin rolü ele alınıyor. Paylaşımın altında ise, "Lütfen onun konuyla ilgili açıklamalarını okuyun." yazıyor. Bu paylaşımdaki mizah, Tuncay Mollaveisoğlu'nun orman yangınları konusundaki yazılarının, Sedat Simavi Ödülleri'nde "gazetecilik" dalında ödül almış olmasından kaynaklanıyor. Bu durum, orman yangınlarının zamanında söndürülememesine neden olan koşulları ve helikopterlerin özelleştirilmesi gibi sorunları ele alan bir yazının "gazetecilik" ödülü almış olmasının, bir nebze ironik ve çelişkili bulunmasıyla bir mizah unsuru yaratıyor. Fotoğrafta yangın söndürme helikopterlerinin 2019'da özelleştirilmesiyle bir şirket yurt dışından pilot bulup bunu Orman Bakanlığı'na saatlik olarak kiralıyor ve bu yaptığı aracılık sayesinde kar ediyormuş. Bu arada yangın söndürme uçakları hangarlarda kilitle bekliyormuş. Fıkranın espri kısmı, helikopterlerin özelleştirilmesiyle, aslında yangın söndürme işinin helikopterlere kalmaması ve uçakların hangarlarda bekliyor olmasıdır. Yani helikopterler daha pahalı olduğu için iş daha çok helikopterlere verilmiş ve uçaklar daha ucuz oldukları için kullanılmamış. Resimde, Tuncay Mollaveisoğlu'nun Orman Bakanı Pakdemirli'nin kullanılmayan THK uçaklarıyla ilgili açıklamaları hakkında bir karikatür bulunmaktadır. Karikatürde Pakdemirli'nin uçakları kullanmak istediğini ancak çok pahalı oldukları için kullanmadığı iddia edilmiştir. Daha sonra ise Mollaveisoğlu, belgelerle bu uçakların pahalı olmadığını ve hurda olduğunu kanıtladığını belirtmiştir. Pakdemirli ise bu iddiaya cevap verememiştir. Karikatürde Pakdemirli'nin tutarsızlığı ve Mollaveisoğlu'nun zekâsı mizah unsuru olarak kullanılmıştır. Fotoğrafta, turuncu renkte bir yazı ile, yangın söndürme helikopterleri özelleştirilen ve uçakların çürümeye bırakıldığı şeklinde bir şikayet yazısı görülüyor. Bu yazı, orman yangınlarına müdahalede kullanılan uçakların ve helikopterlerin yetersizliğine dikkat çekiyor. Bu yazı, "uçaklar uçusa hazır. 9 uçak var. 5'i çok rahatlıkla uçalabilecek kapasitede. Bunlar dünyada en sık kullanılan yangın söndürme uçakları" sözleri ile başlıyor. Ardından, kamuoyu baskısıyla Orman Bakanlığının bu yıl ihalelerde THK uçaklarını da ihaleye sokacak gibi gösterdiği fakat sonrasında ihaleye uçaklarda 5 ton ağırlık şartı getirildiği ve Türk Hava Kurumu'nda hangara kilitlenen uçakların 4.9 ton olduğu yazıyor. Son olarak da "Bu işi özelleştirebilmek için 100 litreyi bahane edip THK uçaklarını bu yıl da devre dışı bıraktılar. İnanılmaz bir skandal." cümlesi ile sona eriyor. Fıkra, kamuoyu baskısıyla orman bakanlığının THK uçaklarını ihaleye sokması ve sonrasında uçaklara gereksiz bir ağırlık şartı koyarak onları kullanılmaz hale getirmesiyle, bu işi özelleştirmek için bir bahane yaratıldığını, orman yangınlarına müdahalede kullanılan uçakların yetersizliğinin kasıtlı olarak sürdürüldüğünü ima ediyor. Fotoğrafta, "Liyakat Kalmadı" başlığı altında üç cümlelik bir yazı bulunuyor. Yazıda, kurumlara yapılan atamalarda liyakatin değil çıkar ilişkilerinin, kurumların yönetiminde halkın çıkarlarının değil birkaç kişinin çıkarlarının göz önünde bulundurulduğu ve sonunda da halkın sorumlu tutulduğu anlatılıyor. Bu yazı, Türkiye'deki mevcut siyasi iktidarı eleştirerek, liyakatin yokluğuna, çıkar ilişkilerine dayalı yönetime ve halkın sorumlu tutulmasına dikkat çekiyor. "Liyakat kalmadı" ifadesi, Türkiye'deki birçok kişinin paylaştığı bir düşünce ve bu düşünceyi esprili bir şekilde dile getiren bir mizah unsuru olarak kullanılıyor. Resimde siyah zemin üzerine beyaz yazı ile bir mizah metni görülüyor. Metin, yüksek vergi ödeyen ülkelerde yaşayan insanların, vergi gelirlerinin halkın ihtiyaçlarına değil de zenginlere gitmesini eleştiriyor. Bu durumun bir metaforu olarak da "çay" ve "ciğer" benzetmesi kullanılmış, "Artık kafamıza çay fırltmayın. Ciğerimiz yanıyor, o çaylar bu hararetımızı almayacak." şeklinde bir cümleyle bu durumu esprili bir dille ifade ediliyor.

Bu fotoğrafta, üstte MÖ 3000'den kalma bir Sümer tabletinde depremden bahseden bir yazı, altında ise 2020 yılında bir din adamının "Siyon'unuz deprem oluyor" sözü yer alıyor. Bu resimdeki espri, depremin doğal bir olay olduğunu ve din veya ideolojiyle ilişkilendirilmemesi gerektiğini vurgulamak amacıyla yapılmış bir ironi. Depremler, çağlar boyunca her zaman meydana gelen doğal afetlerdir ve siyonizme bağlamak yersizdir.

Bu fotoğraf, bir Twitter paylaşımını gösteriyor. Paylaşım, "atlas de rêve" adlı bir kullanıcı tarafından yapılmış. Kullanıcı, "Depremle ilgili bir şey yapmayı düşünüyor musun? @ekrem_imamoglu #deprem" yazmış. Burada yapılan espri, Ekrem İmamoğlu'nun deprem sonrası yardım çalışmaları ve siyasi tavırları ile ilgili. "Depremle ilgili bir şey yapmayı düşünüyor musun?" sorusu, İmamoğlu'nun depremden etkilenenlere yönelik yaptığı yardımların ve aldığı siyasi tavırların yeterli olup olmadığını sorgulamayı amaçlıyor. Ancak, bu soru İmamoğlu'nu eleştirel bir şekilde sorulduğu için esprili bir şekilde iğneleme yapıyor.

Fotoğrafta bir Twitter gönderisi görülüyor. Gönderi, Van depremi sonrasında bir gencin kahvehanenin enkazından çıkarılırken söylediği, "Abi ne zaman elime çift okey gelse, başıma bir şey geliyor" sözünü alıntılamış. Bu gönderi, deprem gibi trajik bir olayın ortasında bile insanlar günlük hayatın rutinlerine ve hobilerine bağlı kaldıklarını gösteren bir ironi yaratıyor. "Çift okey" sözü, deprem gibi bir felaketin ardından insanların düşünmemesi gereken bir şey olarak düşünülür.

Resimde, "cancancan" kullanıcı adlı bir Twitter kullanıcısının, "Hiç unutmam bir gün lisede din hocamız iyi insan olduğunuzda ölmekten korkmayın derken deprem olmuştu ilk dışarı koşan kimdi tahmin edin" şeklinde yazdığı bir tweet görüyoruz. Bu tweet, lise öğrencilerinin ve din hocasının genel olarak deprem korkusu karşısında nasıl tepki vereceğiyle ilgili bir espriye dayanıyor. Öğrenciler arasında deprem korkusu yaşayanlar, özellikle "iyi insan" olmaya çalışanlar, bir deprem durumunda paniğe kapılıp ilk dışarı koşan kişiler olur. Bu espri, deprem korkusunu ve özellikle "iyi insan" imajını eğlenceli bir şekilde kullanarak bir mizah yaratıyor.

Fotoğrafta, Twitter'da bir paylaşım görülüyor. Paylaşım, "barajın arkasına yatan hataylıya ağlamayan vicdansız var mı" şeklinde bir cümle içeriyor. Bu cümle, Hatay'da yaşanan deprem felaketiyle ilgili bir espriye benziyor. Ancak depremden hemen sonra yapılan böyle bir paylaşımın yersiz ve acımasız olduğu, insanlara karşı saygısızlık olduğu söylenebilir. Deprem gibi bir felaket durumunda espri yapmak yerine empati göstermek ve dayanışma içinde olmak daha uygun olurdu.

Fotoğrafta bir Twitter paylaşımı görülüyor. Paylaşım, 1999 depreminde Avcılar'da yaşadığı anıları anlatan bir kişinin depremden hemen sonra babasıyla birlikte yardım amacıyla sokakları gezdiğini anlatıyor. Daha sonra da depremde iki binanın yıkıldığını ve birilerinin binanın altında kaldığını düşünüp arama çalışmalarına katıldığını, daha sonra da binanın altında buldukları kişinin sadece 3-5 kişi olduğunu görünce şaşırdıklarını anlatıyor. Fıkra, 1999 depreminde yaşanan acıyı ve kayıpları abartılı bir şekilde kullanarak komedi yaratmaya çalışıyor. Bu tarz espriler bazı kişiler tarafından rahatsız edici bulunabilir. Deprem gibi ciddi olayları hafife alan bu tür esprilerin toplumda yaygınlaşmaması gerekir.

Resimde "Musa" adlı bir kullanıcının, "Depremde marketteydim üstüme koka kola dolabı devrildi, İsrail yine iş başında..." yazdığı bir ekran görüntüsü var. Şaka, deprem sonrası yaşanan kaosu İsrail'e bağlayarak, depremi İsrail'in bir komplosu gibi göstermesi ve bir espri konusu haline getirmesi üzerine kurulu. Bu şaka, deprem gibi doğal afetlere ilişkin hassasiyet eksikliği ve İsrail'e yönelik ön yargıları yansıtmaktadır.

Resimde, Türk oyuncu Kıvanç Tatlıtuğ'un köpeği "Izmir" yer alıyor. Soldaki fotoğraf, köpeğin daha genç ve daha zayıf olduğu bir zamanı gösteriyor. Sağdaki fotoğraf ise köpeğin daha sağlıklı ve iyi beslenmiş olduğunu gösteriyor. Bu, Izmir'in Tatlıtuğ'un yanında çok iyi bakıldığı ve mutlu olduğu anlamına geliyor. Şaka, "öncesi sonrası" başlığı ve ağlayan emojinin kullanılmasıyla, sanki Izmir'in Tatlıtuğ'dan önce kötü bir hayat yaşadığı ve şimdi çok daha mutlu olduğu şeklinde bir anlam çıkarılıyor. Fotoğrafta, bir köpeğin camdan içeri baktığı ve yüzüne su sıçradığı görülüyor. Şaka şu ki, köpek camın arkasında olduğunu düşünerek, sudan kurtulmak için çabalıyor gibi gözüküyor. Ancak aslında su camın önünde ve köpeğe değil, cama sıçrıyor. Bu durum komik çünkü köpeğin çabaları ve durumu arasındaki fark, gözlemci için gülünç bir kontrast yaratıyor. Fotoğrafta bir adam ve köpeği görülüyor. Adam köpeğini okşuyor ve köpeğin mutlu olduğu görülüyor. Bu fotoğrafta bir espri yok. Fotoğraf, bir adam ve köpeği arasındaki sevgi dolu bir ilişkiyi gösteriyor.

Fotoğrafta Luis Berder adlı bir kullanıcının Facebook'ta paylaştığı bir gönderi görülüyor. Gönderide, İstanbul'da 16-18 şiddetinde 5-6 dakika süren bir deprem olursa ne olacağı soruluyor. Gönderinin altında, bir şahıs sandalyede oturmuş, rahat bir şekilde gülümsüyor. Bu gönderi ve görselin bir araya getirilmesiyle, İstanbul'da 16-18 şiddetinde bir deprem olması durumunda bile, paylaşım sahibi rahat bir şekilde güleceğini ve hiçbir şey olmamış gibi davranacağını ima ediliyor. Komiklik, depremin ciddiyetine rağmen, paylaşım sahibinin bu kadar rahat ve kaygısız bir şekilde tepki vermesinde yatmaktadır. Resimde bir sosyal medya paylaşımının yorum kısmı görünüyor. Görselde "Batuhan Kırmızı Allah YERE DÜŞER AMK" yazıyor. Yazıda yer alan "kırmızı" kelimesi "Kızıl" olarak yazılmış. Bu nedenle yorum yazan kişi "Kızıl" kelimesini "kırmızı" olarak okumak istese bile, yorum yazan kişi "Kızıl" kelimesini "kırmızı" olarak okumak yerine "Allah yere düşer" şeklinde okuduğu için anlam garipleşiyor. Bu da yorumu mizahli hale getiriyor.

Resimde Twitter'da Tako adlı bir kullanıcının paylaştığı bir tweet görülüyor. Tweet'te şu yazıyor: "Darbeyle okula başlayıp depremle devam edip daha sonra virüs yüzünden online mezun olmak...". Tweet, Türkiye'nin son yıllarda yaşadığı zorlu olaylara (darbe girişimi, deprem, pandemi) gönderme yapıyor ve bunların arasında eğitim hayatının nasıl etkilendiğini mizahli bir dille anlatıyor. Açıkçası, bu tweet Türkiye'de yaşayan insanların son yıllarda yaşadığı olumsuzlukları espriyle ele alan bir gönderme.

Resimde, Twitter'da @mortifera kullanıcı adlı bir hesabın paylaştığı bir tweet görülüyor. Tweet'te 99 depreminin yaralarını sarmak için 1 yıllığına geçici olarak yürürlüğe giren özel iletişim vergisini son 21 yıldır ödediğimiz ve bunun nedenini soruyor. Bu tweet, deprem vergisi adı altında alınan verginin yıllardır devam ettiğini ve deprem için kullanılmadığını ima ederek, vergi politikalarını eleştiriyor. Espri, deprem vergisi adıyla alınan verginin hala devam etmesi ve bu verginin depremden etkilenenlere yardım etmek için kullanılmadığı gerçeğine dayanıyor.

Fotoğrafta, Twitter'da "lilith" adlı bir kullanıcının paylaştığı bir tweet görülüyor. Tweet'te, Van depremi sonrasında bir kahvehane enkazından çıkarılan gencin, "Abi ne zaman elime çift okey gelse, başıma bir şey geliyor" dediğinin yazdığı görülüyor. Bu tweet, deprem sonrası yaşanan zorlukların ve insanların yaşadığı acının esprili bir şekilde ifade edilmesini amaçlıyor. "Çift okey" deyimi, şanssızlığın ve kötü şansın sembolü olarak kullanılıyor. Ancak, bu durumun ne kadar ironik olduğu ve depremin acısının üzerinden espri yapılmasının ne kadar uygunsuz olduğu da tartışılır.