Fotoğrafta, Filipinler'deki Bataan Nükleer Enerji Santrali'nin (BNPP) işletilmesine karşı çıkan bir kişinin tweeti görülüyor. Tweet'te, santralin atıklarının Manila Körfezi'ne ulaşacağı ve bu durumun bölge halkını, özellikle de kıyı bölgelerinde yaşayanları etkileyeceği iddia ediliyor. Yazının sonunda, "Radyasyon kaynaklı kanserlere ihtiyacımız yok" şeklinde bir ifade yer alıyor. Bunun altında "Okuyucular insanların bilmesi gerektiğini düşündükleri ek bir bağlam ekledi" başlığıyla bir bilgi kutucuğu bulunuyor. Bu kutucukta ise, "Nükleer santral atıkları, BNPP gibi santrallerden atıklar, güvenli yerinde havuzlarda veya kuru varillerde depolanır ve derin jeolojik depolara yerleştirilir, Manila Körfezi'ne atılmaz. world-nuclear.org" şeklinde bir düzeltme yapılmış. Buradaki espri, ilk tweet'te yer alan bilginin yanlışlığından kaynaklanıyor. Kullanıcı, nükleer atıkların tehlikeli bir şekilde denize atılacağı yönünde bir endişe dile getirirken, altındaki ek bağlam bilgisi bu atıkların aslında güvenli bir şekilde depolandığını ve denize atılmadığını açıklıyor. Bu durum, tweet'in yazarının bilgisizliğini veya yanlış bilgi yaymasını komik bir şekilde ortaya koyuyor.

Fotoğrafta X.com (eski Twitter) platformunda Jennifer Griffin adlı kullanıcının paylaştığı bir gönderi yer alıyor. Gönderinin metni şu şekilde: "Binlerce Iraklı Kürt İran'da bir kara harekatı başlattı: ABD'li yetkili Fox'a söyledi." Ancak gönderinin altında "Okuyucular bilmek isteyebilecekleri bir bağlam ekledi" başlıklı bir bölüm bulunuyor. Bu bölümde ise şu bilgiler veriliyor: "Bu, Irak Kürdistan Hükümeti tarafından reddediliyor, Başbakanlık Müsteşarı'nın gönderisini burada görün." **Mizahın Açıklaması:** Bu durumun mizahi yönü, platformun (eski adıyla Twitter'ın) kullanıcılar tarafından eklenen bağlam özelliğiyle ortaya çıkıyor. Jennifer Griffin'in bir ABD yetkilisine dayandırdığı iddiası, Irak Kürdistan Hükümeti tarafından yapılan bir açıklama ile çürütülüyor. Yani, gönderinin ana metni bir iddiayı dile getirirken, eklenen bağlam bu iddiayı yalanlıyor. Mizah, bilginin doğruluğu üzerine odaklanıyor. Orijinal paylaşım, doğruluğu teyit edilmemiş veya farklı bir bakış açısı sunan bir haberi duyururken, hemen altındaki ek bilgi, bu haberin aksini iddia eden bir resmi açıklamayı gösteriyor. Bu durum, kullanıcıların sosyal medyadaki bilgileri eleştirel bir gözle değerlendirmeleri gerektiğini ve tek bir kaynağın yeterli olmayabileceğini mizahi bir dille vurguluyor. Kısacası, "bir iddia var ama aslında durum böyle değilmiş" şeklinde bir durum ortaya çıkıyor.

Bu fotoğrafta bir Twitter paylaşımı yer alıyor. Paylaşımda "Captain Obvious" kullanıcı adlı bir hesap, Karoline Leavitt'in söylediği iddia edilen şu sözleri alıntılıyor: "Başkan Trump, kendisine eleştiri yönelten herhangi bir Olimpiyat sporcusunun pasaportunu iptal edecek." Ancak paylaşımın altında bir "Okuyucular ekledi, insanların bilmesi faydalı olabilir" bölümü bulunuyor. Bu bölümde ise, Karoline Leavitt'in böyle bir açıklama yaptığına dair hiçbir doğrulanmış basın toplantısı, röportaj veya resmi beyan bulunmadığı belirtiliyor. Ayrıca, herhangi bir doğrulama veritabanında veya güvenilir haber kaynağında böyle bir alıntıya veya politika önerisine rastlanmadığı ifade ediliyor. Buradaki espri, "Captain Obvious" (Açık Seçik Kaptan) adlı kullanıcının ironik bir şekilde, aslında ortada olmayan veya doğrulanmamış bir bilgiyi doğrudan doğruymuş gibi sunmasıdır. Altında yer alan "okuyucu eklemesi" ise bu bilginin yanlışlığını ortaya koyarak, kullanıcının ironik yaklaşımını pekiştiriyor. Yani, bir yandan bariz bir şekilde ortada olmayan bir iddiayı dile getirirken, diğer yandan da bu iddianın doğruluğu konusunda okuyucuları uyaran bir durum söz konusu. Bu, bilginin yayılma hızına ve doğruluğunun sorgulanmasının önemine de bir gönderme niteliği taşıyor.

Fotoğrafta, bir X (eski adıyla Twitter) paylaşımı ve bununla ilgili bir okuyucu bağlamı bilgisi görülüyor. Paylaşımda, Ted Lieu isimli bir kişinin Donald Trump'ın Epstein Dosyaları'nda binlerce kez geçtiğini söylediği ve "Trump'ın muhtemelen bir çocuk istismarcısı olduğu" yönünde bir ifade kullandığı belirtiliyor. Ardından "Bu Çinli adam vahşi. Aman Tanrım." şeklinde bir yorum yapılıyor. **Espri şudur:** Paylaşımı yapan kişi, Ted Lieu'yu Çinli olarak nitelendiriyor ve onun bu sözlerini "vahşi" olarak yorumluyor. Ancak hemen altında çıkan okuyucu bağlamı bilgisi, Ted Lieu'nun Tayvan kökenli Amerikalı bir temsilci olduğunu ve Çin anakarasından gelmediğini açıklıyor. Yani espri, paylaşımdaki kişinin etnik kökenle ilgili yanlış bir varsayımda bulunması ve bu yanlış varsayım üzerinden bir ön yargı ile Ted Lieu'yu aşağılamaya çalışmasıdır. Okuyucu bağlamı, bu yanlış varsayımı düzelterek espriyi ortaya çıkarıyor ve paylaşımı yapan kişinin cahilliğini veya kötü niyetini gözler önüne seriyor.

Fotoğrafta, Eric Swalwell adlı bir politikacının, Trump'ın göreve gelmesinden sonra hava yolculuğunun "felaket" olduğunu iddia eden bir tweet'i görülüyor. Tweet'in altında ise Fox News'in "uçakta şiddetli türbülans nedeniyle düzinelerce kişinin hastaneye kaldırıldığı" haberini içeren bir ekran görüntüsü var. Espride ise şurada: Swalwell, hava yolculuğunda yaşanan sorunları Trump'a bağlamaya çalışıyor. Ancak, altında gelen okuyucu yorumu, NTSB (Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu) verilerine göre hava kazalarının Trump'ın göreve gelmesinden sonra artmadığını, hatta bir önceki yıla göre azaldığını belirtiyor. Bu durum, Swalwell'in iddiasının doğru olmadığını ve siyasi bir hamle olduğunu gösteriyor. Yani, espride, bir politikacının olumsuz bir durumu rakibine bağlamaya çalışması ve bu çabanın gerçeklerle çelişmesi üzerine kuruluyor.

Fotoğrafta, Kızıl renge boyanmış Beyaz Saray'ın gece çekilmiş bir görüntüsü yer alıyor. Paylaşımın metninde "BÜYÜK UYARI: WASHINGTON DC'DEKİ BEYAZ SARAY ŞİMDİ KIZILA DÖNDÜ!!!" ifadesi yer almaktadır. Ancak, okuyucu tarafından eklenen bağlamda, görüntünün 2022'de yayınlanan bir videodan alınmış olduğu ve Beyaz Saray'ın Ulusal Silahlı Şiddeti Farkındalık Günü'nde "silah şiddeti farkındalığını artırmak" için turuncuya boyandığı belirtilmektedir. Buradaki şaka, orijinal paylaşımın acil bir durum veya olay varmış gibi bir yanıltma yaratmasıdır. Ancak, okuyucu tarafından eklenen bağlam, olayın gerçekte farkındalık yaratmak için yapılan bir etkinlik olduğunu ve paylaşımın bu yanıltıcı algıyı düzeltmeye yönelik olduğunu göstermektedir. Yani, bir nevi bilerek yanlış bilgi vererek insanları kandırmaya çalışıp, sonrasında bu durumun açıklanmasıyla ortaya çıkan bir ironi söz konusudur.

Resimde, bir Twitter paylaşımı ve bunun altındaki bir video fragmanı görülüyor. Paylaşımda, bir kadın olan Suzie rizzio, "DOGE" adı verilen bir şeyin federal çalışanlara kötü davrandığını ve bunun iğrenç olduğunu söylüyor. Resimde, bir ofis ortamında, çalışanların kaotik bir şekilde hareket ettiği bir video fragmanı yer alıyor. Video fragmanının metninde "ChatGPT tüm işleri yapabilir" ifadesi yer alıyor. Paylaşımın altındaki yorumlar, videonun aslında bir YouTube komedi kanalından alınan ve "sahte DOGE şakası" olarak adlandırılan bir video klibi olduğunu açıklıyor. Bu, DOGE'nin federal çalışanlara kötü davrandığına ilişkin iddianın bir aldatmaca olduğunu ortaya koyuyor. Özetle; bir "DOGE şakası" adı altında yapılan bir komedi videosunun, gerçek bir olaymış gibi sunulduğu ve durumu abarttığı anlaşılıyor. Bu da, gönderenin kullandığı "iğrenç" ve "disgusting!" ifadeleriyle ironik bir mizah anlayışının olduğunu gösteriyor.

Resimde, Radio Euro adlı bir radyo kanalının Twitter paylaşımı görünüyor. Paylaşımda, İtalya'nın eşcinsel evliliği yasakladığı iddiasıyla ilgili bir haber yapılmış ve bunun yanlış olduğu, İtalya'nın 2016'dan beri eşcinsel birlikteliklere izin verdiği ancak evlat edinme ve taşıyıcı annelik gibi konularda kısıtlamalar getirdiği belirtilmiş. İroni, "İtalya eşcinsel evliliği yasakladı" şeklindeki yanlış haber başlığı ile gerçek durum arasındaki tezatlıkta yatıyor. Bu, yanlış haberlerin ve abartılı başlıkların sıklıkla sosyal medyada nasıl yayıldığını eleştiren bir durum örneği.

Görüntüde, bir Twitter paylaşımı yer alıyor. Paylaşımda, bir kadın ("yanna" kullanıcı adı), iki kadının bir bebek sahibi olabileceğini, ancak bunun her zaman "kız bebek" ile sonuçlanacağını ifade eden bir yorum yapmış. Ardından, paylaşım, insanların bu durumu anlamaları için ek bilgi eklemiş. Bu cümle, bir "kız bebek"in kaçınılmaz olduğunu öne süren ve bu durumun cinsiyet farklılıklarına dayanan bir ön yargıyı yansıtıyor. "Omg" ifadesi, şaşkınlığı, hatta gülünçlüğü vurgulamak için kullanılmış. Bu bir şaka; kadınların bebek sahibi olma şeklindeki farklılıkları, veya belirli cinsiyetlerin doğurganlıklarına dair bir klişeye dayanarak, esprili bir şekilde eleştiriliyor. Şaka, iki kadın bir araya geldiğinde kesinlikle kız çocuğu olacak diye düşünceyle gülüyor, ayrıca toplumsal bir klişenin ironisini vurgulamaya çalışıyor.

Görselde, "The Art of Purpose" adlı bir Twitter hesabının paylaşımı yer alıyor. Paylaşım, Amerika Birleşik Devletleri eyaletlerinin bir haritası ve üzerinde belirli eyaletlerin kırmızı renge boyanmasıyla Pornhub'ın 17 eyalette engellendiğini iddia ediyor. Yazıda "WE ARE WINNING" ifadesi, bu duruma olumlu bir bakış açısıyla yaklaşmayı vurguluyor. Ancak, "Readers added context" bölümünde, Florida'da Pornhub'ın hala çalıştığı ve bu paylaşımın doğruluğunu sorgulamaktadır. Bu paylaşımın mizahı, iddia edilen "zafer"in gerçeklikle örtüşmemesinden kaynaklanıyor. Haritada kırmızı renge boyanan eyaletler Pornhub'ın engellendiğini iddia ederken, yorumcunun Florida'da engellemenin olmadığını belirtmesi, iddianın yanlışlığını ve abartılı bir zafer beyanının komikliğini ortaya koyuyor. Özetle, paylaşım, birtakım olumlu mesajlar yayma iddiasıyla yapılan abartılı ve gerçekçi olmayan bir propaganda tarzına göndermede bulunuyor.

Görüntüde, Twitter'da bir kullanıcı tarafından paylaşılan bir tweet var. Tweet'te, bir saldırının "terörist saldırı" olarak adlandırılmamasının nedeni olarak, saldırganın "beyaz erkek" olmaması ve "iktidar sınıfı" üyelerini öldürmemesi öne sürülüyor. Tweet, saldırganın etnik azınlıktan bir kişi olduğunu belirten BBC haber kaynağı bağlantısıyla devam ediyor. Tweet, "beyaz erkek" kavramının, terörist saldırı tanımlamasında önemsenmediğini, ancak saldırganın etnik kökeninin önemsizleştirildiğini ileri sürüyor. Tweet'in altında yatan ironi veya espri, saldırganın etnik kökeninin terörist saldırı tanımının şekillenmesinde önemsiz kabul edilmesinin, ırkçı bir önyargı veya kaygıya işaret ediyor olabilir. Bir anlamda, saldırganın etnik kökeninin "terörist" tanımının yapılmasındaki rolünün fark edilmemiş olmasını vurgulamaktadır.

Resimde, bir Twitter paylaşımı görülüyor. Paylaşım, Milli Piyango çekilişinde çekilmeden önce kazanan numaranın altta göründüğünü iddia ediyor. Görüntüde, canlı yayınlanan çekilişin kısa bir videosu ve çekiliş videosunun alt yazılarının, olaydan sonra eklendiği görülüyor. Ayrıca paylaşımda, bağımsız teyitçiler tarafından bu konunun incelendiğini ve canlı yayınlanan çekiliş videosunun YouTube linkinin verildiğini görüyoruz. Paylaşımın "yardımcı" olarak değerlendirilmesi ve sonrasında "Bu notu Yardımcı olmadı olarak değerlendirdin" ifadesinin gelmesi, paylaşımın aslında bir şaka veya yanlış bir bilgi içerdiğini, hatta bir yanılgı olduğunu vurguluyor. Dolayısıyla, şakanın özü, Milli Piyango çekilişinde numaraların çekilmeden önce kazanan numaranın altta göründüğü iddiasının yanlış bir bilgi olduğu ve bu durumun "yardımcı" niteliğinde olmadığı yönünde. Kullanıcı bu yolla, insanların yaptığı iddiaların gerçeği yansıtmadığını ve dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Resimde, Twitter benzeri bir platformda, "Topluluk Notları" bölümünde, "Fantastic Granite Crake" isimli bir kullanıcının profili ve ilgili bir paylaşım görülüyor. Paylaşımda, canlı yayınlanan Milli Piyango çekilişinde, çekilmeden önce kazanan rakamın altta göründüğü iddia ediliyor. Paylaşımın alt kısmında, 31 Aralık 2019 çekilişi hakkında, bağımsız teyitçiler tarafından incelenen ve Hürriyet tarafından eklenen alt yazılarla ilgili bilgiler bulunuyor. Ayrıca, çekilişin canlı yayınlandığı YouTube videosunun bağlantısı da paylaşılmış. Şaka, çekilişin canlı yayınlandığı iddia edilirken, çekilişin sonuçlarını önceden bilmek ve kazanan rakamları "altta yazıyor" şeklinde sunmak suretiyle, çekilişin güvenilirliği ve şeffaflığıyla ilgili bir ironi veya eleştiri içermekte. Yani, gerçekte çekilişin adil ve şeffaf yapılmadığı, belki de önceden ayarlanmış olduğu iddiası yapılmaktadır. Görüntüde, Twitter'da paylaşılan birkaç gönderi yer alıyor. İlk gönderide, "YALOVA FM" isimli bir hesaptan, Irak'ta pazar yerlerini bombalayan, baş kesen bir kişi olduğu iddia edilen ve "COLANİ" olarak adlandırılan bir teröristin fotoğrafı paylaşılmış. Bu fotoğrafa karşı "Ekrem İmamoğlu" tarafından yapılan yanıt gönderisinde, söz konusu kişinin HTŞ lideri Colani olmadığı, El Nusra'nın doğu bölge komutanı Ebu Muhammed el Kurdi olduğu ve bu iddianın doğrulama sitesi teyit.org tarafından incelendiği vurgulanıyor. Ayrıca, Milli Eğitim Bakanı Ekrem İmamoğlu'nun, kreşlerle ilgili bir açıklama yaptığını ve bu açıklamanın resmi yazı ile desteklendiğini belirten bir görsel de paylaşılmış. Sonuç olarak, bu gönderiler siyasi bir tartışmanın ve farklı tarafların çelişkili açıklamalarının örnekleri olarak yorumlanabilir. Mizah, gönderilerin içindeki çelişkili ve bazen de doğru olmadığı düşünülen iddiaların, gerçek bir siyasi görüşün örtüsü altında saklanmaya çalışılmasına olan göndermeler yoluyla oluşturulur. Aslında, tartışmanın kendisi mizahın kaynağıdır; tartışılan konunun gerçekliğinden ziyade, siyasi söylemlerin çelişkisine odaklanmaktadır. Görüntü, Twitter'da paylaşılan bir tweet'in içeriğini gösteriyor. Tweet, 31 Aralık 2019'da gerçekleştirilen bir çekilişle ilgili ve çekilişte kullanılan videoya alt yazı eklendiğini, bağımsız teyitçiler tarafından da incelendiğini belirtiyor. Ayrıca canlı yayınlanan YouTube videosunun linki de paylaşılmış. Tweetin alt kısmında, "Bu size yardımcı oldu mu?" sorusu ve "Değerlendir" butonu bulunuyor. Tweet'in altında ise tweet'in toplam beğeni sayısı, yeniden gönderim sayısı, alıntı sayısı ve yer işareti sayısı gibi istatistikler yer alıyor. Tweet'in kendisi bir haber veya bilgi paylaşımı gibi görünüyor, ancak özellikle esprili veya ironik bir nokta içermiyor. Tweet'te bir espri olmadığı için espriye dair bir açıklama yapmak mümkün değil.

Tweet'te, bir YouTube kanalının yayınladığı, ABD askeri jetinin gizemli bir drone'a takıldığına dair iddia edilen sahte bir video paylaşılıyor. Tweet'in altındaki yorumlarda, videonun sahte olduğu ve kanalın eğlence amaçlı içerik ürettiği, gerçeklik ile örtüşmeyebileceği belirtiliyor. Görüntüde, açık gökyüzünün üzerindeki bir jete benzer şekil dışında, yalnızca gökyüzü ve ağaçlar görülüyor. Tweet, bir haber algılatmak yerine, sahte video yapımını eleştiriyor ve kullanıcıları dikkatli olmaya çağırıyor. Tweet'in amacı, viral sahte haberlere karşı uyanık olmak için bir uyarıdır.

Resimde, Arthur MacWaters adlı bir kişinin Twitter paylaşımı görülüyor. Paylaşımda, Thomas Sowell'in "Hükümetin harcamalarına dikkat edin, çünkü o gerçek vergidir" sözü yer alıyor. Ancak paylaşımın alt kısmında, okuyucuların Sowell'in değil, Milton Friedman'ın bu sözü söylediğini belirttiği görülüyor. Bu, Sowell'in söylediği sözün bir yanlış atfı olduğunu ve mizahın da bu yanlış atıfta olduğunu gösteriyor. Esasında, mizah, genellikle ekonomik ve politik düşüncelerle ilgili görüşlerin yanlış anlaşılması veya yanlış aktarılması üzerine kurulmuş.

Görüntü, Twitter'da bir paylaşım. "Retro Coast" adlı kullanıcı, "UnitedHealthcare CEO'su Brian Thompson'ın, Nancy Pelosi'ye karşı içeriden işlem soruşturmasında tanıklık etmeye hazırlandığı" iddiasının PolitiFact ve Lead Stories tarafından "yanlış" olarak değerlendirildiğini duyuruyor. Tweet, iddianın gerçek olmadığına dair bir haber kaynağı bağlantısı da içeriyor. **Şaka Yok:** Bu bir haber paylaşımı değil, bir dedikodu, bir söylentinin gerçek olup olmadığını sorgulamayı amaçlayan bir haber örneğidir. Tweetin amacı bilgi yaymak ve okuyucuları PolitiFact gibi kaynaklara yönlendirmektir. Şaka veya mizah içermiyor.

Görüntü, muhtemelen Twitter'da paylaşılmış bir videonun ekran görüntüsü. Video, Manastır Dağı'nda (Nepal) 2022 yılında meydana gelen bir lavine görüntülerini içeriyor. Lavinde kayan, muhtemelen yaralı ya da ölmüş kişilerin vücutlarının kaydığı görülüyor. Tweet'in metninde, görsellerin Everest Dağı'nda kayan cesetler olduğunu iddia ediyor. Ardından, yorum kısmında ise, gerçekte olayların Manastır Dağı'nda geçtiğini ve bu insanların öldüklerini değil, yaralandığını belirtiyor. Bu, insanların kolayca korkutabilir ya da yanıltıcı görsellerden veya haberlerden nasıl etkilenebileceğini, ve gerçekleri öğrenmeden önce bilgi paylaşımına olan riskleri gösteren bir espri. Özetle, bir korku yaratmaya yönelik olan ancak gerçeğin başka olduğunu ortaya koyan bir tweet.

Görselde, Donald J. Trump'ın sosyal medya hesabından paylaşılan bir tweet yer alıyor. Tweet'te, Beyoncé ve diğer müzik sanatçılarının, Trump'ın seçim zaferinin ardından kırmızı eyaletlerde konser vermemeyi planladıkları iddia ediliyor. Tweet, "Kimin umurunda?" sorusuyla sonlandırılıyor. Görselin devamında, bu iddianın yanlış olduğu ve Beyonc'e veya başka herhangi bir sanatçının bu yönde bir açıklama yapmadığı belirtilerek, beyonce.com sitesine atıfta bulunuluyor. Bu, gerçek dışı bir haberin, bir siyasi figürün sosyal medya hesabından paylaşılması ve ardından gerçeğin belirtilmesiyle oluşturulmuş bir mizah örneğidir. Trump'ın takipçilerine yönelik yanlış bir haber yaymak ve bunun sonrasında bu gerçeğin ortaya konulması, Trump'ın söylemlerindeki ve paylaştığı haberlerin güvenilirliğinin düşük olduğunu vurgulamak için kullanılıyor. Mizah, bu tür yanlış haberlerin veya dedikoduların yaygınlığını ve etkilerini eleştirmek için ortaya konuyor.