Fotoğrafta, mohawk saçlı bir genç adam ve yaşlı bir kadın görünüyor. Genç adamın konuşma balonunda "Anne, benden utanıyor musun?" diye soruyor. Kadın ise "Hayır oğlum. Psikolog Buse'yi savunan abinden utanıyorum." yanıtını veriyor. Bu, genç adamın, psikolog Buse'yi savunan abisiyle gurur duymadığını, hatta belki utandığını, ve bu nedenle anneye bu durumu açıkladığını ima eden bir mizah örneğidir. Genellikle, "utanıyorum" ifadesi, özellikle karşı tarafın bir konuda övünmeyi veya olumlu bir tavrı ifade etmesi durumunda, alaycı veya esprili bir anlam taşımaktadır. "Psikolog Buse" de belki de popüler kültürde bir yer edindiği için öne çıkmaktadır. Böylece, genç adamın abisinin savunma tutumunun aslında genç adam için utanç verici bir durum olduğunu esprili bir şekilde ortaya koymaktadır.

Resimde Netflix'in "Lucifer" dizisinin afişini görüyoruz. Afişte, pembe saçlı, şeytani boynuzlu, zincirlerle süslü genç bir kişi yer alıyor. Görüntünün biraz karanlık ve dramatik bir hava taşıdığı söylenebilir. Dizinin konusu, Lucifer'ın şeytani yapısına karşın, insanların arasında yaşayan yönünü vurguluyor olabilir. Afişteki mizah, "şeytan" imajının bu genç karakterle modern ve genç bir şekilde yeniden yorumlanmasıdır. Beklenmedik şekilde genç ve çekici bir şekilde tasvir edilen Lucifer, klasik şeytan imajına bir gönderme yapıyor ve aynı zamanda genç bir kitleye ulaşmayı hedefliyor. Dolayısıyla, şaka klasik şeytan portresine karşı bir tepki ve "modern şeytan" imajı. Fotoğrafta, Tokyo şehrinin hareketli bir gece manzarası ve bu manzara önünde, yüz maskesi takmış, kel kafalı bir adam görünüyor. Fotoğrafın üstünde "Tokyo" yazısı büyük, sarı harflerle yazılı. Bu, bir "maske takmak zorunda kalmanın" veya "sosyal mesafe kurma" çağrışımlı bir espri. Tokyo'nun hareketli ve kalabalık yapısıyla, bu adamın "normal" bir şehir manzarası içinde, yüz maskesiyle tek başına "işareti" olduğu vurgulanıyor. Esasen, yüz maskesi kullanımının alışılmadık olduğu bir zaman diliminde, şimdiki zamanda normal bir durum olarak algılanan durumun bir esprili karşılaştırması yapılıyor. Fotoğrafta, Breaking Bad dizisinin karakterleri olan Walter White ve Jesse Pinkman'ın, diziye ait bir tanıtım veya afiş görüntüsü. Karakterler, dizinin meşhur kimyasal temalarına gönderme yapan bir şekilde poz vermişler. Walter White'ın üzerindeki mavi renkli torba, dizideki esas madde olan metamfetamin'e bir gönderme yapıyor. Aynı zamanda, karakterlerin üzerindeki beyaz koruyucu kıyafetler ve solunum maskeleri, dizinin tehlikeli ve tehditkar ortamını yansıtıyor. Şaka, dizideki karakterlerin, dizinin tehlikeli dünyasına ilişkin imajıyla, izleyicinin diziye tekrar geri dönme isteğini uyandıran bir şekilde fotoğraflanmış olmasıdır. Ayrıca, diziye ve karakterlerine bağlılığı vurgulamak için 'Watch the full season on AMC' yazısı da eklenmiştir. Dolayısıyla, şaka, dizinin tehlikeli ve etkileyici atmosferi ile izleyicileri diziye geri döndürme çabasıdır. Resimde, "Django Unchained" filminin bir afişini görüyoruz. Film, Cem Yılmaz tarafından yazılmış ve yönetilmiş. Afişte, filmle ilgili bilgiler ve filmdeki oyuncuların isimleri yer alıyor. Görüntüler, çizgi roman veya eski Batı filmlerinden esinlenilmiş bir tarzla hazırlanmış. Karakterlerden biri, elinde bir tabancayla, ciddi ve kararlı bir tavır sergiliyor. Bir "joke" yani şaka, görseli yalnızca metin ve görseller üzerinden değerlendirerek söylemek zor. Bu afişin bir şaka içerdiğini düşünmüyorum; gerçek bir film afişidir. Resimde, "Just Do It" sloganıyla Nike Run Club'a ait bir reklam görülüyor. Resmin merkezinde, "İstanbul Maratonu" yazan bir tişört giyen, "Ofis Uzmanı" filmindeki karaktere benzeyen bir adam var. Adam yorgun ve zorlukla koşuyor gibi bir ifadeyle bakıyor. Şaka, "Just Do It" sloganının klasik Nike reklam kampanyasının, zorlu bir maraton koşusunda bile, "sadece yap" mesajını taşıyan, ama aslında çok zor bir eylem olan maraton koşusu ile karşılaştırıldığında ironik bir şekilde çarpıtılmasından kaynaklanıyor. Karakterin ifadesi, sloganın bu zorlu mücadelede bile geçerliliğini vurgulaması yerine, gerçek hayatta maraton koşusunun ne kadar zorlu olduğunu vurgulamaktadır. Dolayısıyla şaka, Nike'ın popüler sloganının pratikteki gerçeklik ile olan zıtlığını vurgular. Fotoğrafta, "The Office" dizisindeki karakter Michael Scott'ı görüyoruz. Siyah takım elbise, beyaz gömlek ve koyu renkli kravatla oldukça resmi bir şekilde poz vermiş. Üzerinde, Ray-Ban güneş gözlüğü takıyor ve Ray-Ban markasının altında, "1937 yılından beri orijinal" yazısı görülüyor. Fotoğrafın esprili tarafı, Michael Scott'ın, iş dünyasında genellikle "zor" veya "düşük zeka seviyesi"yle ilişkilendirilen imajını, Ray-Ban gibi elit bir marka ile ilişkilendirmesinde yatıyor. Özetle, karakterin resmi ve gösterişli görünüşüyle, aslında biraz komik ve absürt bir ilişki kuruluyor. Ray-Ban marka logo ve metinle birlikte, Michael'ın kendisini "önemli" ve "markalı" gösterme çabasının esprili bir yorumu.

Fotoğrafta üç genç görülüyor. Sağ tarafta goth tarzı giyinen iki genç kız, sol tarafta ise daha normal giyimli bir genç erkek var. Göth kızlardan birinin söylediği şeye göre 18 yaşındayken punkçıymış. Şaka ise goth kızın, 18 yaşında punkçı olduğu için şimdi çok normal giyindiği anlamına geliyor.

Resimde, muhtemelen bir futbol maçı sırasında, tribünde oturan üç genç çocuk görünüyor. Ortadaki çocuğun, yanındaki iki çocuğun kolundan tutarak bir nesne (muhtemelen bir kupa veya benzeri bir şey) vermeye çalıştığı görülüyor. Sol taraftaki çocuğun ise, biraz şaşkın ve hatta belki de espriye ortak olan bir tavır sergilediği gözüküyor. Fotoğrafta saklı espri, belki de ortadaki çocuğun vermeye çalıştığı nesnenin/kupanın çok küçük veya önemsiz olması. Bu, çocukların bu tarz bir jest yapmasıyla, "küçük bir hediye" veya "küçük bir başarı" şeklinde yorumlanabilir. Bu espri, çocukların gençlik ve hayallerinin önemsiz bir anıya odaklanması ile ilgilidir. Ya da çocuğun elleri çocukların bedeninden büyük gibi görünüyor. Elleri kocaman bir hediye vermeye çalışıyor gibi. Bu durum espriye katkıda bulunuyor. Dolayısıyla espri, gösterilen jestin beklenenden çok küçük veya önemsiz olmasıyla alakalı. Resimde, muhtemelen bir futbol maçında, yan yana oturan üç genç çocuk görülüyor. Ortadaki çocuk, kırmızı kahverengi saçlı, gözlük takmış. Sağdaki çocuk, kısa saçlı ve yanında solundaki çocukla yakın bir şekilde duruyor. Solundaki çocuk ise daha uzun ve koyu kahverengi saçlı. Üç çocuk da futbol takım formanları giyiyor. Ortadaki çocuk, futbol takımının atkısını tutuyor; bir diğerinin eline uzanıyor gibi görünüyor ve sağdaki çocuk futbol takımı atkısını boynunda. Resimdeki espri, muhtemelen çocuklar arasında atkı veya eşyaları paylaşma/çatışma/kavga gibi bir durum. Ortadaki çocuk, karşısındaki çocukla elindeki atkıyı paylaşmak veya takas etmek istiyor olabilir, ancak durumu nasıl ifade edeceğini bilemiyor. Bu, "atkı paylaşımı", "kavga" veya "takasa çalışmak" gibi bir espriye işaret ediyor. Ya da, çocuklar bir şeyin el değiştirmesi gerektiğini ama nasıl yapacaklarını bilmiyor olabilirler. Durum biraz kafa karıştırıcı, komik bir şekilde çekici duruyor.

Resimde dört farklı insan, her biri ellerinde birer kart ile duruyor. Kartlarda insanlar kendilerinin farklı özelliklerini yazmışlar ve bu özellikleri genel klişelere bağlamışlar. İlk kadın punk olduğunu söyleyerek isyan etmesi gerektiğini, ikinci kadın Asyalı olduğunu söyleyerek matematiği sevmesi gerektiğini, üçüncü kadın saçını farklı renklerde boyadığını söyleyerek ilgi görmek istediğini, son olarak son adam kadının saçının siyah olduğunu söyleyerek bunun olağanüstü olduğunu ifade ediyor. Bu resimlerin oluşturduğu espri ise klişelerin absürt olduğunu ve her şeyin olağanüstü olması gerekmediğini göstermesi. Örneğin, punk olmak isyan etmeyi gerektirmez veya Asyalı olmak matematiğe ilgi duymayı gerektirmez. Ayrıca kadının saçının siyah olması da olağanüstü bir durum değildir. Bu resim, klişelerin anlamsızlığını gösteren bir mizah örneğidir.

Fotoğrafta, yüzünde ve boynunda çok sayıda dövme olan bir genç adam, bir mikrofonla röportaj veriyor. Arka planda, bir fast food restoranının ismi (Burger) görünüyor. Genç adamın yüzündeki dövmeler, özellikle de çok sayıda ve tarzı, biraz absürt bir görüntü oluşturuyor. Bu, dövmelerin ve dikkat çekici görünmenin, belki de biraz abartılı veya gereksiz bir şekilde öne çıkarılmasına yapılan bir espri olabilir. "Dikkat çekici olmak" ile "abartılı bir dikkat çekmek" arasında bir ironi var gibi görünüyor. Görsel şaşkınlık ve belki de farklı bir tarzı/yaşam tarzını konu alan bir mizah. Fotoğrafta, yüzünde çok sayıda dövme olan bir genç adamla bir röportaj anı görülüyor. Adamın yüzündeki dövmeler, "maske" veya "tırtık" şeklinde yoğun görünüyor. Röportaj yaparken mikrofon tutuyor. Arka planda, "Harvey Burger" tabelası göze çarpıyor. Fotoğrafın potansiyel mizah değeri, adamın yüzündeki dövmelerin ve yoğunluğunun, onun hakkında yorum yapmayı ya da karakterini yargılamayı çağrıştıran görsel bir şaka olmasıdır. "Maskeli adam" imajı, belki de abartılı bir tepkiyle, oldukça şaşırtıcı, hatta biraz absürt ve güldürücü bir durum yaratıyor. Dolayısıyla, fotoğrafta dövmeleri ve potansiyel yorumu mizah kaynağı olarak kullanılıyor.

Fotoğrafta bir kadın ve bir erkek var. Kadın beyaz bir elbise giyiyor ve erkek beyaz bir ceket giyiyor. Kadın balet yapıyormuş gibi, erkek punkmuş gibi bir ifadeyle bakıyor. Şaka, kadının balet yapması ve erkeğin punk olması arasındaki zıtlığı vurguluyor. Türkçede "balet" ve "punk" kelimeleri birbirine zıt anlamlar taşır, bu da şakayı daha da eğlenceli hale getirir.

Fotoğrafta, yüzü beyazlatılmış, göz çevresi siyah ve dudakları kırmızı bir şekilde boyanmış bir adam görünüyor. Ayrıca, yüzünde sanki bir yarası varmış gibi bir makyaj yapılmış. Bu görüntü, "Kurtlar Vadisi" dizisindeki "Polat Alemdar" karakterine benzetilmiş. Bu fotoğrafın esprisi, Polat Alemdar karakterinin sert ve acımasız bir adam olması ve genellikle yüzünde izler, yaralar olmasıyla bilinmesidir. Fotoğraftaki adam, "Polat Alemdar" gibi görünmek için makyaj yapmış ve bu da bir mizah unsuru yaratmıştır. **Espri şöyle özetlenebilir:** * Polat Alemdar'ın acımasız ve sert imajıyla alay edilmesi. * Fotoğraftaki adamın, Polat Alemdar'a benzemeye çalışarak, gerçekte "Polat" olmaktan uzak bir görüntü oluşturması. * Fotoğraftaki adamın makyajının, gerçek bir yaraya benzememesi, aksine komik bir şekilde abartılı olması. Bu nedenle, fotoğraf, Polat Alemdar karakterine ve dizinin hayranlarına yönelik bir espri olarak yorumlanabilir.

Görselde, Iggy Pop karakteri ve arkadaşı bir konuşma halindeler. Iggy Pop, arkadaşına "Hesapladım, iki gün sonra heidi'nin dedesi ile aynı yaşta olacaksın. Iggy Pop hala itin evladığı gibi geziyor gibi ortalıka..." derken arkadaşı "Alplere bir gün daha huzur ve neşeyle geçiyordu.." diye cevap veriyor. Fıkra, Iggy Pop'un yaşını hesaplamasının ve arkadaşının da bu yaşa yaklaşmasının komikliğini vurgulamaktadır. Aynı zamanda, Iggy Pop'un "itin evladığı" gibi davranması da bir mizah unsuru olarak kullanılmıştır.

Ebru ÇELIMLI/Izmir "18 yaşımdayken bende punkçiydım" - Yüzümü yıkadım geçti