Videoda söylenenler

Eski maliye nazırlarından Nazif Paşa'nın akrabası bir hanım , kucağında yazma bir eser. Sahaf Burhan Efendi'yi aramaktadır. Biraz mahcup, biraz tedirgindir. Belli ki sıkıntıya düşmüştür. Sahip olduğu şeyin önemini bilmese bile, 36 lira edeceği yolunda Nazif Paşa'dan edindiği bilgiyle yazma eseri Sahaf Burhan Efendi'nin ellerine bırak. Burhan Efendi, kıymetli bir eserle karşı karşıya olduğunu sadece tecrübeleriyle değil, sahaflara özgü o incelikli sez giyle de anlamış olmalı. Kitabı alır, marif nezaretine gider. Fakat nezaret, kitap için istenen 36 lirayı çok bularak alm aktan çekinir. Böylelikle, yüzyıllar önce yazılmış bir eseri gün ışığına çıkarma onuru Ali Emiri Bey adında bir aydına nasip olur. Ali Emiri Bey, haftada en az 2-3 kez yeni bir kitap var mı diye sahaflar çarşısına uğrayan tecessüs sahibi bir aydın. Kitabı eline aldığında dünyada bir benzeri olmayan Türk d illeri kamusu ve grameriyle karşı karşıya olduğunu görüyor. Onun ifadeleriyle, İşte bu kitap, Kaşgarlı Mahmud'un Kitab-ı Divan-ı Lügat-i Türk adlı muazzam lügatıdır. Eserin yazılış amacı Araplara Türk dilini öğretmekti. Ama Kaşgarlı Mahmud bunu yaparken sadece Türkçe-Arapça bir sözlük hazırlamamış, Türk dillerinin kamusunu ve Türk toplumunun eski tarihini, edebiyatını, yaşayışını ve düşünüşünü de bu tek eserle ort aya koymuştu. Divan, o güne kadar benzeri görülmemiş bir çalışma olmas ıyla ilktir. Ansiklopedik niteliğiyle ilktir, Türk dilleri kamusu olmas ıyla ilktir. Kaşgarlı Mahmud da zaten kitabın giriş bölümünde ondan önce kimsenin yapmamış olduğu bir sıralayışla ve kimsenin düşün memiş olduğu bir düzenle çalıştığını vurgular. Türklerin görgülerini, bilgilerini göstermek için söyledik leri şiirleri serpiştirdiğini, yüksek düşüncelerle söylenmiş savlarını aldığını, her kelimeyi yerli yerine koyduğunu, derinliklerini ortaya çıkardığını, katılıklarını yumuşattığını ve bu uğurda yıll arca birçok güçlüğe göğüs gerdiğini. Kitapta birçok önemli kelimeler topladım. Böylelikle kitap, arılıkta son kerteyi, güzellikte son yük sekliği.